Alıç (Sarı – Kırmızı) (Crataegus Monogyna)

 

Alıç, halk arasında barut ağacı, ekşi muşmula, yemişen gibi isimlerle de bilinen yabani sonbahar meyvesidir. Yaklaşık on metreye kadar ulaşan dikenli dalları bulunan bir ağaçtır. Pembe ve beyaz çiçekler açar. Alıç meyveleri esmer kırmızı, kırmızı renklerinden 6-10 mm çaplı ve 1-3 tohumlu olur. Olgunlaşan meyvelerin renkleri  sarımsı, kırmızı olurlar. Meyvelerin renklerine göre değişen hafif ekşi bir lezzeti vardır. Antioksidan olarak zengin bir meyvedir. Antioksidan etkisini içeriğindeki flavonoid bileşiklerle gösterir.

Türkiye’de, derelere bakan yamaçlarda, kayalık, taşlık yerlerdeki çalılıklar içinde, ormanlarda ya da dağlık çevrelerde yetişiyor.

Almanya’da bazı tıp doktorları tarafından reçetelere doğal kalp ilacı olarak yazılan ve yıllık satış hacmi 65 milyon markı bulan alıç, kalp ve damar hastalıkları için en iyi doğal ilaç olarak gösteriliyor.

Yabani bir sonbahar meyvesi olan Alıç; 10 metreye kadar yükselebilen dikenli dallara sahip bir ağaçtır. Bilimsel adı Crataegus monogyna’dır. İngilizce’de Hawthorn olarak bilinir.  Aluç, alınç olarak da isimlendirilmiştir. Ekşiden, elma tadına kadar çok çeşitli tatlara sahip bir meyvedir. Yuvarlak bir görünümü olan ve kırmızı, beyaz, sarı, yeşil, pembe tonlara sahip değişik türde meyveleri rengine göre değişik tatlar içermektedir. Anadolu coğrafyasında pek çok türü mevcuttur. 

  Ülkemizde bolca yetişen bir bitkidir. Özellikle derelere yakın yamaçlarda, taşlık alanlarda, kayalıklarda, ormanlık, çalılık ve dağlık bölgelerde yetişir.

HAFIZAYI GÜÇLENDİRİYOR

Yaklaşık 3 haftalık bir kullanımdan sonra kalp, damar sistemi ile beyinde olumlu etkileri görülmeye başlayan alıç, kan dolaşımını sağlayan damarları genişleterek güçlendirdiği gibi, kalbin daha fazla kan ve oksijenle beslenmesini sağlıyor, yüksek kan basıncını dengeliyor.

Sağladığı faydalarla beyini de olumlu etkileyen  Alıç, hafızanın güçlenmesinde de önemli rol oynuyor. Kalp kaslarını güçlendirici, kalpritim bozukluklarını düzenleyici etkiye sahip alıcın, koroner toplardamarların işlevlerini destekleyici, kalp krizi sonrasında kalbi güçlendirici özellikleri de bulunuyor.

Bu nedenle, özellikle kalp kasları zayıflamasında ve koroner damarlardaki daralmalar nedeniyle gerekli miktardaki kanın ve oksijenin kalp kaslarına ulaşamaması durumunda tıbbi tedavinin yanında  Alıç tedavisine de başlanması öneriliyor.

Alıç Faydaları Nelerdir?

Alıç üzerinde yapılan araştırmalar bu bitkinin kardiyovasküler sistem sağlığı için birçok yararlı özellikleri olduğunu ortaya koymuştur. Alıç yapraklarından, çiçekleri ve meyvelerinden yapılan ilaçlar Avrupada reçeteli ilaç biçiminde satılıyor.

Latince adı Crataegus monogya olan alıç bitkisi, birçok kalp ve kan dolaşımı rahatsızlıklarında kullanılacak bitkilerin başında gelir. Genellikle anjin, ateroskleroz, konjestif kalp yetmezliği ve hipertansiyon gibi kalp-damar hastalıklarının önlemesinde ve tedavisinde kullanılır.

Triterpenoid saponinleraminler ve flavonlar alıç bitkisinde bulunan ve de kalp-damar sağlığı üzerinde olumlu etki gösteren bileşiklerdir.

Avrupa”da yapılan araştırmalarda alıçın kan basıncını dengelediği, kalbin kasılma gücünü çoğalttığını, kalbe ve beyne kan akışını artırdığını ve kalbi kalp ritm bozukluğuna yönelik koruduğu tespit edilmiştir.

Standardize edilmiş alıç formülasyonlarıyla kronik kalp yetmezliği olanlar üzerinde yapılan araştırmada olumlu etkileri saptanmıştır.

Phytotherapy Research  2002 Şubat sayısında yayınlanan bir klinik araştırmanın sonucuna göre, özü kan basıncı azaltmaya yardımcı olmaktadır.

Kalbe yetersiz kan akışı sebebiyle görülen göğüs ağrısı (anjin) içinde kullanılabilir. Kalbin fazla çalışmasını engelleyerek kalp atışı sıklığını azaltıcı etki gösterir.

Damarları genişleten ve kalbe kan ve oksijen akışına  yardımcı olan bioflavononid alıçta yüksek oranda bulunur.

Bioflavonoidler aynı zamanda kan damarlarının çeperlerini kuvvetlendirir ve vücudun diğer bölgelerine olan kan akışında da düzenleyici rol oynar.

Alıç yaprakları çiçekleri ve meyvesinden hazırlanan ilaçlar Amerikada en fazla satan bitkisel ilaçlar arasında bulunuyor.

Alıç bitkisindeki maddeler kalp kasları dejenerasyonunda ve koroner damarlardaki daralmalar nedeniyle yeterli orandaki kanın ve oksijenin kalp kaslarına gidememesiyle olan oksijen yetersizliğine yönelik olarak kalbi koruyucu özelliktedir.

Kalp ritim bozuklukları, kalp yetmezliği, sinirsel kalp çarpıntıları, kalp krizi sonrası, damar sertliği, yüksek kan basıncı alıçın faydalı olduğu rahatsızlıklardır.

Alıç bitkisindeki bileşikler kolesterolü ve damarlardaki plaket oluşumunu azaltıcı etki gösterir.

British Journal of General Practice  2006 Haziranda yayınlanan araştırmada Tip 2 diyabet hastaları 16 hafta boyunca günde 1200 mg alıç kullanmış ve süre sonunda diyastolik kan basıncında önemli bir düşüş olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan araştırmalar alıç bitkisinin ikinci derece kalp yetmezliğinin tedavisinde yararlı olduğunu gösteriyor.

Almanya Sağlık Bakanlığı”nın bitkisel preparatların hazırlanması ve ruhsatlandırılmasından sorumlu E Komisyonu alıcın kalp yetmezliğinde (devre I ve devre II) kullanımına onay vermiştir.

Alıç Nasıl Kullanılır ?

Taze olarak yendiği gibi marmelatı ve çayı da yapılır. Kapsül olarak da bulunur.

Koroner kalp hastalığı ve kalp yetmezliğinde standardize edilmiş preparatlar kullanılmalıdır. Çayı daha çok kalp-damar sağlığını korumak amacıyla içilir.

Önerilen dozlar genellikle günlük 160-1800 mg arasında değişmektedir. %2 – %3 oranında flavonoidler ya da %18 – %20  prosiyanidin içeren standardize ekstreler kullanılır.

Alıç Çayı Nasıl Demlenir?

İnce kıyılmış 1 tatlı kaşığı alıç bitkisi bir bardak kaynar suyla haşlandıktan sonra 10 dakika demlenir ve süzülerek içilir. Balla tatlandırılabilir. Günde 2-3 bardak içilebilir.

Tedavide yalnızca çiçekli alıç yaprağı kullanılmalıdır. Alıç meyvesi veya çiçeksiz yaprağı yeterli etkiye sahip olmadığı için kullanılmamalıdır.

Dikim yeri:  Yarı güneşli, güneşli alanlar

Önerilen:  Geniş saksılar, küçük ya da geniş bahçe yetiştiriciliğine uygun

Toprak:  Besince zengin, humuslu, drenajı yüksek toprak

Büyüme hızı:  Normal

Çiçeklenme dönemi:  Bahar ayında

Dona dayanıklılık:  Donlara oldukça dayanıklı

İklim kuşağı:  Soğuğa oldukça dayanıklı türlerden olup -30 dereceye kadar dayanabilir.

Ömrü:  Çok yıllık kalıcı bitki

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir