Sikas – Cycas Revoluta (Japon Sago Palmiyesi)

Cycadales sınıfı bitkilerden Cycadaceae familyasının Cycas cinsinin bütün dünyada bir süs bitkisi olarak en bilinen türü Cycas revoluta’dır. Bizim meraklıların ellerindeki de bundan. Yani sikas aslında farklı farklı türleri olan genel bir cins adıdır. Sikas bitkileri 300 milyon yıldır kayda değer bir evrim geçirmemiş. Bu yüzden fosil bitki deniyor.

Özellikleri

Sikas palmiyesinin çok yavaş gelişim gösterdiği söylentisi çok yaygındır. Bu yanlış kanaatin sebebi Sikasların iç mekan ortamlara uyum sağlayamamasıdır. Uzun süreli güneşe ve sürekli hava akımlarına ihtiyacı büyüktür. Dış mekanlarda, açık havada çok hızlı bir gelişim gösterir. Birkaç yılda adeta devleşir. Yavaş büyüme özelliği sadece ana gövdesinin uzaması ile ilgilidir. Ama bu bir problem değil. Zira yaprakları her yöne gelişerek hem boyca uzun hem alanca çok yer kaplayıcı olur.

Sikas ağaçları dişileri ve erkekleri ayrıdır. Tohum oluşması için erkek ağaç yoksa dişi ağaç tohum vermez. Çiçek açtıkları zaman dişi ağacın çiçekleri açtığında erkek ağacın polenli çiçekleri koparılıp alınır, dişi çiçeklerin üstlerine silkilir ki tozlar gereken yerlere ulaşsın tohum oluşumu mümkün olsun.

Kışın -10°C derece ve daha soğukta hava şartlarına göre donma ihtimali var. Tüm kıyı bölgelerimizin alçak kesimlerinde bahçelere Sikas dikebilirsiniz. Yalnız, Sikaslar toprağa ve iklime alışmaları için tedbir olarak ilkbaharda dikilmelidir. Zamanla boyu 3 metreyi geçebilir. Bu da uzun yıllar sürer.

Yetiştirilmesi ve Bakımı

Güneşe ihtiyacı vardır. Tam gün güneş (günde en az 6 saat) veya yarım gün güneş (günde en az 3 saat). Hafif gölgeli yarı güneşli yerler uygundur. Sikas deniz etkisindeki iklimde açık havada ilkbahardan yaz başına kadar çok hızlı gelişim gösterir. Bakımı doğru yapılıyorsa yeni yaprakları geçen yılınkine göre daha fazla, daha iri ve daha gösterişli olur.

Sikas nasıl toprak ister?

Toprağı hafif asitli olması pH 6 – 6,5 arası tavsiye edilir fakat çok da önemli değil. Toprağın çok iyi bir şekilde suyu süzdürebilir ve havadar olması çok önemlidir. Evlerde saksılarda Sikas yetiştirmek için en iyisi  hindistan cevizi lifli toprağa 1/4 oranında  karıştırmanızdır.

Sulama

Bahçelerde duruma göre (ağacın yaşına ve toprağın özelliğine göre fazla sulamayın). İç mekânlarda saksılarda ise yazın gelişim devresinde toprak biraz nem kaybedince, kışınsa toprak iyice hissedilir derece nem kaybettikçe sulamak iyi olur. Aşırı sıklıkta sulamayın. Sikas çöl kaktüsleri gibi kodeks gövdeye sahip olduğu için suyu gövdesine depoluyor. Sulamasanız da olur ama sulama köklerinin taze oksijen alması için her zaman gereklidir. Bunun içinse çok havadar, suyu anında süzdüren, çabuk kuruyan toprak ve toprak saksı kullanılması Sikas sağlığı için olmazsa olmaz bir gerekliliktir. Yeri de havadar, esintili olmalı.

Bitki besini ve gübre ihtiyacı

Sikasınız bahara eski yapraklarını kaybetmiş olarak girdi ise, yeni seri yaprakların gelişiminin tamamlanmasına yakın bir defa, iyice geliştiklerinde ikinci defa ve tam yaz ortasında olmak üzere yılda üç kez besin verilmelidir. Salon süs bitkileri için olan genel kullanım (eşit ağırlıklı) bitki besini, orkide besini, Afrika Menekşesi besini bunların her biri uygundur. Eğer bahara yapraklı olarak girdi ise nisan ortasında bir defa, mayıs başında ikinci defa ve yeni yapraklar tam erginleştiklerinde son defa bitki besini verin. Topraktan aldığı maddelerle ve fotosentezle ürettiği besini bünyesinde depolayan bitki, o besini ve enerjiyi sonraki bahardaki yeni faaliyetleri için kullanır. Eğer akıllı gübre kullanıyorsanız sadece her kış sonunda tavsiye edilen miktarda verin.

Budama

Sikas budaması aslında eski yaprakları kesmekten ibarettir. Kışın yapraklar hastalıklanıp çok kötü bir hale gelirlerse kış sonunda – bahar başında tüm yaprakları tam dipten kesmelisiniz. İlkbaharda havalar ısındığında çok hızlı bir şekilde yeniden yapraklanacaktır. Eğer Sikas üzerindeki geçen yılın yaprakları sağlıklı olarak bahara ulaşmışsa, yeni seri yapraklar gelişimini tamamladıktan sonra en eskilerden en kötülerini veya istediğiniz kadarını tam dipten kesin.

Tohumdan Sikas çoğaltmak

Tohum ceviz kadar olur (ama yuvarlak değil, hurma şeklinde). Toprağa yanlamasına dikilecek. Üstü hafifçe toprak dışında kalmalı. Tohumlar için toprak güvenilir marka Hindistan cevizi lifli topraktan olmalı. Yarı yarıya ince ponza taşı karıştırmak iyi olur.
Tohumları ekince sulayın ve sonra bastırıp tekrar sulayın. Daha sonraki sulamalar ise: Toprak nemini yarı yarıya kaybedince beş dakika ara ile, alt deliklerden su akıp gidecek miktarda iyice sulamalısınız.
Çimlenmeleri uygun ortamda üç ayı bulur. Yavaş gelişirler. İki yıl kadar tohuma bağımlı yaşarlar. 

Dikim yeri:  Yarı güneşli, güneşli alanlar

Önerilen:  Geniş saksılar, küçük ya da geniş bahçe yetiştiriciliğine uygun

Toprak:  Besince zengin, humuslu, drenajı yüksek toprak

Büyüme hızı:  Normal

Çiçeklenme dönemi:  İlkbahardan Yaza kadar

Dona dayanıklılık:  Donlara dayanıklı

İklim kuşağı:  Soğuğa dayanıklı türlerden olup -10 dereceye kadar soğuklara dayanabilir.

Ömrü:  Çok yıllık kalıcı bitki